LOGISTYKA TRANSPORT DROGOWY TRANSPORT SZYNOWY TRANSPORT WODNY TRANSPORT LOTNICZY
21 września 2017 r.
Reklama   +48 22 620 92 04       Kontakt 
www.pgt.plProblemy polskiego intermodalu
Logistyka

Problemy polskiego intermodalu

Infrastruktura, regulacje prawne, sieć terminali

8 marca 2016 r.   |  Mikołaj Marszycki

Transport intermodalny w Polsce ma niewątpliwie duży potencjał do rozwoju ze względu na nasze położenie na skrzyżowaniu szlaków tranzytowych, ale jego udział w rynku jest nadal niski – a w ostatnich latach przyrost intermodalu nawet mocno wyhamował. Od dawna znane są problemy, z którymi się boryka i które stoją mu na przeszkodzie do osiągnięcia pożądanego wzrostu, ale wciąż tempo niwelowania tych barier nie jest zadawalające. Ot, taki polski paradoks.


Fot. Mikołaj Marszycki

Według prognoz Urzędu Transportu Kolejowego udział intermodalu w rynku przewozów kolejowych pod względem pracy przewozowej powinien w 2020 r. przekroczyć poziom 10%, a pod względem masy próg 9%. Pomóc ma w tym skuteczne wykorzystanie unijnych funduszy przeznaczonych na wykonanie 21 projektów z tego segmentu transportu oraz zapowiadane przez PKP PLK położenie nacisku w bieżącej perspektywie finansowej 2014-2020 na poprawę infrastruktury dla transportu towarów, które zwiększyć ma przepustowość i podnieść prędkość handlową pociągów.

Jednak problemy infrastrukturalne to nie tylko zły stan torów czy przestoje spowodowane remontami na nich, ale także zbyt mała liczba terminali przeładunkowych (obecnie 31) a zwłaszcza ich nie najwyższa wydajność, czy też konieczność unowocześnienia taboru do tego rodzaju przewozów. Równie ważną barierą rozwoju intermodalu są także sprawy legislacyjne.

Z ostatnich danych opublikowanych przez Urząd Transportu Kolejowego, za pierwsze III kwartały 2015 r., wynika, że intermodal odnotował wzrost pracy przewozowej, który wyniósł 7,32% (w stosunku do 6,79% w roku 2014). Jego udział w ryku kolejowym według wolumenu wyniósł za wspomniany okres 2015 r. 4,58%, a w poprzednim roku osiągnął poziom 4,2%. Jest więc pewien niewielki progres, ale biorąc pod uwagę dwucyfrowy przyrost odnotowany w latach 2010-2011, to nie ma się zbytnio czym ekscytować.

Masa towarów przetransportowanych na kolei przy pomocy intermodalu w pierwszych III kwartałach 2015 r. wyniosła 7552 tys. t, w porównaniu z 7139 tys. t, które przewieziono w analogicznym okresie roku 2014. Jeśli chodzi za to o pracę przewozową, to w tym samym okresie osiągnęła ona poziom 2 719 829 tys. tonokilometrów (tkm) – w 2014 r. wartość ta wyniosła 2 543 396 tkm.

TEU w dół. Spadła natomiast liczba obsłużonych TEU z 835 tys. do 828 tys. w analogicznym okresie. O tym, że rynek intermodalu jest silnie uzależniony od koniunktury gospodarczej i mają na niego wpływ różnie czynniki zewnętrzne, świadczy najlepiej spadek zwłaszcza w II kwartale 2015 r. kiedy liczba przewiezionego TEU osiągnęła wartość 263 tys. przy blisko 283 tys. w roku poprzednim.

Stawkę dwunastu działających obecnie na tym rynku przewoźników otwiera oczywiście PKP Cargo z 44,45% udziałem pod względem przewiezionej masy i 49,92% jeśli chodzi o wykonaną pracę przewozową. Jednak wyniki tej spółki systematycznie spadają. Poprawiają się za to wyniki Lotos Kolej – 23,47% przewiezionej masy i 22,78% wykonanej pracy, DB Schenker Rail (analogicznie 20,5% i 19,91%) oraz Freightliner (5,78% i 2,89%).

Co zmienić? Bodźcem, który ma w znaczący sposób poprawić rozwój intermodalu w Polsce ma być oczywiście poprawa stanu infrastruktury kolejowej. Jej zarządca zakłada, że uzyska się go poprzez blisko dwukrotne zwiększenie średniej prędkości pociągów (obecnie ok. 25 km/godz.) oraz spójną sieć połączeń o parametrach odpowiadających potrzebom przewoźników. Ma to nastąpić w latach 2018-20122.

Jednak równie istotnym i pożądanym przez przewoźników impulsem jest wprowadzenie zmian legislacyjnych. Według raportu zespołu ekspertów Rady ds. Transportu Intermodalnego przy MTiB w polskich przepisach brakuje regulacji wyodrębniających przewozy intermodalne od masowych przewozów kolejowych. W tych ostatnich stawki przewozowe i opłaty za dostęp do infrastruktury uzależnione są od masy brutto przewożonego ładunku i masy brutto pociągu. Stosowanie tych samych zasad w stosunku do przewozów intermodalnych (łączących przecież minimum dwie gałęzie transportu) znacznie utrudnia, bądź nawet uniemożliwia skuteczną rynkową konkurencję z transportem drogowym na długich dystansach.

Konieczne jest więc – jak podaje raport - zapewnienie porównywalnych opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej i drogowej dla przewozu jednostki intermodalnej, przy jednoczesnym zapewnieniu podobnego poziomu podstawowych parametrów ruchu, tzn. średniej prędkości lub całkowitego czasu przejazdu jednostki ładunkowej z punktu A do punktu B.

Wyrównanie stawek. Kolejnym ważnym postulatem twórców raportu jest przyjęcie takich regulacji przy ustalaniu stawek dostępu do infrastruktury aby zapewnić ich porównywalność i korelację ze stawkami za korzystanie z infrastruktury drogowej. I nie ma to oznaczać jedynie konieczności obniżki stawek dostępu do infrastruktury kolejowej.

Według ekspertów proces wyrównywania poziomu stawek dostępu powinien odbywać się dwukierunkowo, czyli z jednoczesną stopniową podwyżką opłat za korzystanie z infrastruktury drogowej. Tak jak jest to stosowane w innych krajach UE jak choćby u naszych zachodnich sąsiadów.

Ważne terminale. Zgodnie z założeniami raportu Polska powinna stworzyć mapę pokrycia terminalowego swojej powierzchni, obejmującą obiekty zarówno istniejące, budowane jaki i planowane, która stanowiłaby dobry punkt wyjścia do dalszych prac na temat zasad wysokości taryf i kosztów dostępu do liniowej infrastruktury kolejowej i drogowej.

Każdy z tych terminali powinien spełniać podstawowe kryteria otwartości (ogólna dostępność od strony infrastruktury kolejowej i drogowej) i funkcjonalności (spełnienie podstawowych parametrów operacyjno-technicznych np. minimalna powierzchnia, liczba torów czy urządzeń przeładunkowych).



« powrót
Biuro Brokerskie Omega
Aktualne wydanie PGT 36-37/2017
© 2017 by Polskie Wydawnictwo Transportowe Sp. z o.o.
Polskie Wydawnictwo Transportowe Sp. z o.o., ul. Kieślowskiego 3c/30, 02-962 Warszawa
Tel.: +48-22-620 92 14
KRS: 45946 , Regon: 010269289 , NIP: 526-00-10-038 , Kapitał zakładowy: 100.000 PLN
Prezes Zarządu: Alicja Ferdynus